تبلیغات
نقش فناوری در آموزش - نقش فناوری در اموزش
چهارشنبه 21 اردیبهشت 1390  09:39 ب.ظ
توسط:

علم جدید و تركیبی تكنولوژی آموزشی كه تاریخ نامگذاری و آكادمیك شدن آن، هنوز به یك سده نرسیده، دوران های گوناگونی را در تكوین خود سپری كرده است. امروزه، دانشمندانی كه در حوزه علوم تربیتی و تكنولوژی آموزشی كار می كنند، پنج دوره مجزا و قابل تفكیك را برای بررسی مباحث و سیر تحولات این رشته از دانش برمی شمارند. از دید آنان، این پنج دوران، این گونه است.
* دوران ماقبل تكنولوژی آموزشی: این دوره، به سال هایی اطلاق می شود كه در امر آموزش تنها از «زبان» استاد و «گوش» دانشجو استفاده می شده كه البته بعد از اختراع خط، نوشتار نیز به آن اضافه شده است. در واقع، آن چه امروزه از آن به نام «آموزش مبتنی بر گچ و تخته» نام می برند، شاید صورتی از آموزش های دوران ماقبل تكنولوژی آموزشی باشد كه اندكی بهینه شده است.
* دوران اول تكنولوژی آموزشی: از خلقت بشر تا حدود سال های آغازین قرنی كه پشت سر گذاشتیم، در دوران ماقبل تكنولوژی آموزشی به سر می بردیم.

علم جدید و تركیبی تكنولوژی آموزشی كه تاریخ نامگذاری و آكادمیك شدن آن، هنوز به یك سده نرسیده، دوران های گوناگونی را در تكوین خود سپری كرده است. امروزه، دانشمندانی كه در حوزه علوم تربیتی و تكنولوژی آموزشی كار می كنند، پنج دوره مجزا و قابل تفكیك را برای بررسی مباحث و سیر تحولات این رشته از دانش برمی شمارند. از دید آنان، این پنج دوران، این گونه است.
* دوران ماقبل تكنولوژی آموزشی: این دوره، به سال هایی اطلاق می شود كه در امر آموزش تنها از «زبان» استاد و «گوش» دانشجو استفاده می شده كه البته بعد از اختراع خط، نوشتار نیز به آن اضافه شده است. در واقع، آن چه امروزه از آن به نام «آموزش مبتنی بر گچ و تخته» نام می برند، شاید صورتی از آموزش های دوران ماقبل تكنولوژی آموزشی باشد كه اندكی بهینه شده است.
* دوران اول تكنولوژی آموزشی: از خلقت بشر تا حدود سال های آغازین قرنی كه پشت سر گذاشتیم، در دوران ماقبل تكنولوژی آموزشی به سر می بردیم. از این سال ها و با راهیابی گسترده انواع وسایل كمك آموزشی ، نقشه ها ، چارتها ، ابزارها و تجهیزات مورد استفاده در فرآیند یاددهی - یادگیری به امور آموزشی، وارد دوران اول می شویم؛ دورانی كه تا حدود سال های پایانی دهه ۱۹۵۰ میلادی ادامه می یابد و بعدها كه دانش تكنولوژی آموزشی شكل آكادمیك پیدا می كند، از این دوران، به عنوان «بعد سخت افزاری تكنولوژی آموزشی» یاد می كنند.
در اواخر این دوران، استفاده از وسایل آموزشی در امر یادگیری به مسئله ای مهم تبدیل شده بود و یادگیری بهینه، به آموزشی اطلاق می شد كه حتما در آن، از وسیله یا وسایلی هم بهره گرفته شود.
* دوران دوم تكنولوژی آموزشی: از ابتدای دهه ۱۹۵۰ و همزمان با بلوغ دوره سخت افزاری، مباحثی در امور آموزشی پدید آمد كه ضمن زیرسوال بردن استفاده محض از وسایل، مقوله دیگری را پیش می كشید. در این دوران، استفاده محض از ابزارها، جای خود را به بهره گیری توأمان ابزارها و روش ها داد. در این دوره، بر استفاده از روش های متنوع یاددهی - یادگیری، تكنیك های گوناگون ارزشیابی از آموخته های دانش آموزان، شگردهای گسترده مرتبط با تدریس، روان شناسی تربیتی و مباحث مربوط با مدیریت یادگیری تاكید می شد. از این دوران، كه حاكمیت مطلق آن (در كنار تضعیف شدن بعد وسیله ای تكنولوژی آموزشی)، تا سال های پایانی دهه ۱۹۷۰ میلادی ادامه یافت، بعدها با عنوان «بعد نرم افزاری تكنولوژی آموزشی» یاد كردند.
* دوران سوم تكنولوژی آموزشی: این دوران، شاهد آشتی و تعامل بعد سخت افزاری و نرم افزاری تكنولوژی آموزشی و استفاده متعادل از هر دو بعد در امر آموزش هستیم.
در كنار این امر، همچنین مفاهیمی همچون «حل مسئله»، «مشكل گشایی»، «شناخت و فراشناخت»، «نگرش سیستمی» و... در امور آموزشی به گوش می رسد كه همگی نتیجه بروز بعد سوم تكنولوژی آموزشی به نام «بعد مشكل گشایی یا Problem Solving» است. در این دوران، كه هنوز هم به نوعی در داخل آن به سر می بریم، آموزش به مقوله ای تخصصی و پیچیده تبدیل شده است كه سخت افزار و نرم افزار و مهارت های مشكل گشایی به یاری یكدیگر، فرآیند یاددهی - یادگیری را حلاوتی دیگر می بخشند.
* دوران جدید تكنولوژی آموزشی: به گمان عده ای از صاحب نظران، با ظهور و گسترش كامپیوترهای شخصی در امر آموزش، ورود بسته های آموزشی* نوشتاری و یا نرم افزاری به مدارس و دانشگاه ها و در سال های اخیر آموزش های مجازی، یادگیری الكترونیكی و دانشگاه ها و مدارس هوشمند، تكنولوژی آموزشی وارد دوران جدید خود شده است. در این دوران، نقش استاد و معلم از انتقال دهنده صرف اطلاعات به راهنما و تسهیل كننده فرآیند یاددهی - یادگیری تبدیل شده و تكنولوژی آموزشی، ضمن بهره گیری از داشته ها و آموزه های چهار دوران پیشین خود، به ابزارها و تكنیك های جدیدی نیز مجهز شده است.
با مرور شتابزده بر پنج دوره تكنولوژی آموزشی، نمی خواهیم در این ستون كه نگاهی بیش نیست، كلاس وعظ و خطابه راه بیاندازیم، بلكه می خواهیم هشداری بدهیم به اهمیت بهره گیری از این دانش در دانشگاه ها و مراكز آموزشی و اظهار امیدواری كنیم تكنولوژی آموزشی در دانشگاه ها و مدرسه های كشور، لااقل در دوران پارینه سنگی خود سیر نكند و دانشجویان و دانش آموزان ما، یادگیری های شیرینی را تجربه كنند.
* ر.ك به: بسته آموزشی چیست؟، تالیف: نگارنده، انتشارات چاپار فرزانگان


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر